Chcemy Wam przybliżyć historię kruszcu, który w życiu człowieka odegrał tak znaczącą rolę! Cofniemy się w czasie w podróż, w której towarzyszyć nam będzie ZŁOTO.
Jak wykazują naukowcy, już 6 tys. Lat p.n.e. zdobyto umiejętność wypłukiwania złota z piasku. Ozdoby ze złota wykonywali już Egipcjanie i Babilończycy. Niektóre wyroby sztuki złotniczej powstałe 5 tys. lat temu budzą podziw opanowaniem arkanów sztuki artystycznego kucia metalu.
Złoto występuje w przyrodzie rzadko - o wiele rzadziej niż inne metale, otacza nas, ale w ilościach śladowych. Np. woda morska zawiera 0,01 mg złota na 1 metr sześcienny. Śladowe ilości złota znajdują się również w płatkach owsianych, orzechach laskowych, oraz organizmach żywych.
Złoto w czystej, rodzimej postaci występuje jako blaszki, grudki, lub łuski. Zdarzają się również bryłki złota, tzw. Samorodki. Złoto było wydobywane w różnych częściach naszego globu. W starożytności wydobywano je w Nybii, Indiach i legendarnym Ofirze. W Europie Rzymianie uzyskiwali złoto w Hiszpanii i Portugalii. W średniowieczu największe ilości złota dostarczały kraje czeskie, w Ameryce natomiast Peru. W Polsce wydobywano niewielkie ilości złota na Śląsku, w okolicy Legnicy i Złotogóry, jak również w Złotym Stoku k. Płocka. Tam np. wydobywano je jako produkt uboczny przy eksploatacji rud arsenowych. Ruda ta zawiera ok. 5% arsenu, a złota w ilości ok. 2 g na 1 tonę. Bezpośrednim surowcem wyjściowym dla otrzymania złota były tam czerwone wypałki poarsenowe, wzbogacone już znacznie w złoto, bo zawierające ok. 50g złota w 1 tonie. Wypałki te po zmieszaniu z wodą poddawano chlorowaniu otrzymując wydajność złota w ilości 75%. Odkryto także małe złoża w Tatrach, na Krywaniu.
Wydobycie złota jest dopiero pierwszym etapem na długiej drodze, zanim trafi ono do naszych rąk.
Eksploatacja większości rud złota odbywa się metodą górniczą. Skałę rozsadza się materiałami wybuchowymi, rozdrabnia w łamaczach i mieli w młynach kulowych. Zmieloną rudę przepuszcza się przez tzw. "klasyfikatory", a następnie poddaje działaniu cyjanku potasu. Z tego roztworu złoto wytrąca się cynkiem, aluminium, lub poddaje się elektrolizie. Otrzymane tą metodą złoto na terenie kopalni zostaje przetopione i odlane w sztaby, i w tej postaci przekazane do zakładów rafineryjnych. Tam po oczyszczeniu odlewa się w znormalizowane sztaby, na których wybijana jest próba.
Około 75% światowej produkcji złota jest składowane jako zabezpieczenie kruszcowe banknotów emisyjnych wszystkich państw świata. Pozostałą część zużywa się w złotnictwie, dentystyce i przemyśle.
Złoto jako pierwiastek zasługuje na podziw i uwagę, jest bowiem metalem szlachetnym, czyli nie doznaje uszczerbku pod wpływem warunków atmosferycznych, nie rdzewieje, nie pokrywa się nalotem. Jest ono dość ciężkie. Sześcian o boku 10 cm. (1 litr) waży prawie 20 kg. Złoto ma piękną jasnosłoneczną barwę nie zmieniającą się pod wpływem ogrzewania, nie traci też metalicznego połysku. Topi się w temperaturze 1063 stopni Celsjusza, a jedynym kwasem który go rozpuszcza jest tzw. Woda królewska (mieszanina kwasu solnego i azotowego). Jest ciągliwe, z 1 kg złota można uzyskać bardzo wytrzymały drut o długości 2 000 m. Złoto w stopach z miedzią i ze srebrem (czyste złoto jest zbyt miękkie) jest używane do wyrobu przedmiotów zdobniczych. W Polsce w jubilerstwie najczęściej stosowana jest złoto o próbie 0,585 (popularnie 14-karat).
Opracowano na podstawie: Złotnictwo i Probiernictwo" Franciszka Zastawniaka.